درباره «هیهات»/راهیان مسیر نور

منتشر شده در 17 آبان 1396
درباره «هیهات»/راهیان مسیر نور

فیلم عاشورایی «هیهات» تلاش می کند آرمان ‌ها و فضای معنوی عاشورا را در یک اثر سینمایی جلوه‌ گر کرده و بسیاری از دغدغه ‌های اخلاقی، اجتماعی، سیاسی، تربیتی و اعتقادی همچون زیارت، صبر، توکل، ایثار و از خودگذشتگی، گروه‌های تکفیری و... که امروز با آن مواجه هستیم را به حماسه حسینی گره بزند. فیلم  در بخش هایی موفق به این مهم میشود و در بخش هایی از رسیدن به مطلوب باز می ماند.

الناز نعمتی: در اپیزود اول که حامد بهداد در آن نقش‌آفرینی می‌کند، داستان جوانی روایت می‌شود که مادری مریض دارد؛ مادری که در آستانه مرگ قرار دارد  و قادر به حرکت نیست. مادر این جوان آرزوی زیارت کربلا را دارد، اما به دلیل وضعیت بد جسمانی قادر به انجام این کار نیست. در همین ایام کامیونی که ضریح امام حسین (ع) را حمل می‌کند، از کنار روستای آنها می‌گذرد. این اتفاق باعث می‌شود پسر برای اینکه مادرش به آرزویش رسد، ماشین حمل ضریح را بدزدد تا آن را کنار خانه آورده تا مادر ضریح امام را زیارت کند. اپیزود اول این فیلم سریع ترین ریتم را در بین همه بخش های دیگر که اغلب ریتم کندشان مخاطب را آزار میدهد، دارد. همچنین در این اپیزود کارگردان بیشتر به داستان توجه نشان داده و از کنار روایت و قصه به واسطه کوتاه بودن اپیزود نگذشته است. اپیزود اول این فیلم دارای بازی های بسیار خوبی است. حامد بهداد در نقش جوان شوشتری بخوبی از پس نقش و لهجه خاص این منطقه از جنوب کشور برآمده. بهاران بنی احمد هم که تابحال تنها در نقش دختران شهری ایفای نقش کرده در این اپیزود اجرای خوبی در قالب زنی روستایی با لهجه شوشتری دارد. داستان اپیزود اول فیلم «هیهات» گیراست اما آنچه شاید برای مخاطب در پایان این اپیزود سوال برانگیز باشد این است که چرا ضریحی که حتی هنوز به کربلا نرسیده باید توسط مردم زیارت شود و آیا دیدن این ضریح میتواند آرزوی مادر مسن  را برای زیارت کربلا تحقق بخشد؟ بنظر میرسد جوان شوشتری خیلی پیش تر از اینها می توانست مادر را به زیارت کربلا ببرد و حتی در فیلم اشاره می شود چند ماه در این شهر زندگی کرده است اما جوابی برای این پرسش ها به مخاطب ارائه نمی شود.

  اپیزود دوم فیلم، حکایت حاج فرید یکی از فرماندهان جانبازان دوران دفاع مقدس است. وی برای ایام اربعین با خانواده‌اش عازم سفر کربلا می‌ شود، اما در میانه سفر با مساله پاک‌ سازی مناطق مین‌ گذاری شده مواجه می‌ شود. حاج فرید سفرش را نیمه تمام می‌ گذارد و به پاک‌ سازی مناطق می‌ پردازد. این عمل حاج فرید حماسه‌ ای می‌ آفریند که یادآور حماسه حضرت ابوالفضل (ع) در واقعه عاشورا است. در این اپیزود کارگردان بسیار به نماد پردازی علاقه نشان داده و نتیجه این نماد پردازی های شعارزده ،فیلمی کند و کشدار است که ضعیف ترین اپیزود فیلم «هیهات»را رقم زده است. تنها نقطه قوت این اپیزود طراحی صحنه و لباس آن است که هم در بخش روستایی و هم در بخش مناطق جنگی و جاده ها چشمگیر است . بازی حمید فرخ نژاد در نقش حاج فرید و بخصوص جوان جنوبی در نقش یاسین هم دلنشین هستند.

اپیزود سوم فیلم، روایتی رمانتیک از وضعیت سخت زندگی مردم عراق در دوران پس از جنگ تحمیلی را به تصویر می ‌کشد. شخصیت اصلی داستان «آلا» دختری خردسال است که با مادرش و بدون پدر در شرایط سخت مالی به سر می ‌برند. «آلا» تحت شرایط مجبور به گدایی می ‌شود، اما او گدایی را رها می‌ کند و اقدام به تولید و فروش مهر کربلا می ‌کند. این اقدام «آلا» متاثر از حماسه حسینی است که درس آزادی و عزت  را به پیروان خود آموخت. این اپیزود سرزنده ترین و شادترین اپیزود فیلم هیهات است که تمام بازیگران آن عراقی هستند و زبان فیلم نیز عربی است. در این اپیزود شاهد تدوینی روان تر و ریتمی مقبول هستیم. همچنین داستان فیلم با اینکه قابل پیش بینی و دارای مضمونی تکراری است اما بخاطر ساختار خوب فیلم می تواند تاثیر گذار باشد. بازی های این اپیزود هم با اینکه تمام بازیگران آن نابازیگران عراقی هستند نمره قبولی می گیرد. 

آخرین اپیزود فیلم تلاش می ‌کند پیوندی از آموزه های عاشورا و مدافعین حرم را برای مخاطب به نمایش بگذارد. بابک حمیدیان نقش پزشکی را بازی می‌ کند که برای کمک به رزمندگان به عراق رفته است. همسرش نرگس (مینا ساداتی) و فرزندش برای دیدن وی راهی کربلا می‌شوند، نرگس پس از رسیدن به کربلا متوجه می‌ شود شوهرش به مدافعین حرم پیوسته است. آنچه در این اپیزود نقش مهم و موثری دارد گفتگوهای این دو همسر از طریق فضای مجازی (تلگرام) است. و به این ترتیب اولین و زنده‌ ترین تصویر از مدافعین حرم برای مخاطب در سینمای ایران روی پرده می ‌رود. در این اپیزود برعکس سایر اپیزودها با فضایی شهری و مدرن روبرو هستیم و بازیگران این اپیزود نیز جوانانی شهری و تحصیلکرده هستند. طبعا این اپیزود باید احساسی ترین و یا عاشقانه ترین اپیزود فیلم «هیهات» بود اما عملا تبدیل به فیلم کوتاهی در قالب ساختاری تجربی شده است ،ساختاری که به اصطلاح درنیامده و باعث ملال مخاطب در همان دقایق ابتدایی اثر می‌شود. بازی های این اپیزود اغراق آمیزند و فیلمنامه الکن و بی کارکرد است. تنها نقطه قوت اپیزود چهارم فیلم «هیهات» تصاویر چشم نواز آن از ضریح امام حسین (ع) و جاده زیبای بین الحرمین است که تماشای شان برای هر مخاطبی می تواند جذاب باشد. 

فیلم سینمایی «هیهات» فردا 5 شنبه 18 آبان ماه از شبکه آی فیلم پخش می‌شود.