تکراری اما جذاب/ نگاهی به سریال «برادر جان»

منتشر شده در 29 اردیبهشت 1398

 سریال «برادر جان» به کارگردانی محمدرضا آهنج با وجود تکراری بودن شخصیت‌ها، روابط و دیالوگ‌نویسی برای مخاطب جذاب است.


الناز نعمتی: پربیننده‌ترین و احتمالا محبوب‌ترین سریال مناسبتی ماه رمضان امسال «برادر جان» به کارگردانی محمدرضا آهنج است. این سریال روایت زندگی خانواده‌ای است که بعد از مرگ پدر با حمایت‌های مالی برادر بزرگ‌شان زندگی مرفهی دارند اما بر ملا شدن راز برادر بزرگ زندگی آنها را با ماجراهایی روبرو می‌کند. داستان سریال «برادر جان» تقریبا تکراری و نوع روایت آن نیز تقریبا شبیه همه سریال‌هایی است که سعید نعمت الله پیش از این فیلمنامه‌شان را نوشته است. درواقع نعمت الله سبکی خاص و ویژه در نوشتن فیلمنامه و بخصوص دیالوگ‌نویسی دارد و این سبک را به نوع روایت قصه نیز دیکته می‌کند. این نویسنده حتی در هنگام فیلمبرداری در کنار گروه حضور دارد و به همین خاطر سریال‌هایی که او تابحال در مقام نویسنده با آنها همراه بوده شباهت‌های فراوانی به لحاظ مضمونی و روایی با هم دارند.

 

 

قصه‌هایی که نعمت‌الله می‌نویسد معمولا حول محور زندگی خانواده‌های سنتی ایرانی می‌گذرد. فرقی نمی‌کند این خانواده‌ها در چه جغرافیایی زندگی می‌کنند و به لحاظ مالی، سنی یا فرهنگی در چه وضعیتی قرار دارند. نقطه مشترک همه این خانواده‌ها سبک زندگی سنتی و پایبند بودن‌شان به رسم و رسومات است. همین موضوع باعث می‌شود کاراکترهای سریال‌هایی که او فیلمنامه‌شان را نوشته شبیه به هم باشند. در همه این سریال‌ها چند جوان کله‌شق و لوطی مسلک، چند پیر خردمند و با تجربه و عده‌ای شخصیت منفی با خصلت‌های انتقام‌جویانه وجود دارند که همگی شبیه هم حرف می‌زنند. درواقع همه کاراکترهای سریال‌های نعمت الله با ادبیاتی یکسان و حتی کلماتی مشابه استفاده می‌کنند. در سریال برادر جان نیز این روند ادامه دارد. همه شخصیت‌ها با ادبیاتی موزون اما نا‌ملموس و بی‌شباهت به محاوره امروزی با یکدیگر حرف می‌زنند. چنین لحن و گفتاری شاید در سریال‌هایی با قصه‌های تاریخی مانند آثار مرحوم علی حاتمی جذاب باشد اما در آثاری که قصه‌شان در زمان حال می‌گذرد باعث فاصله گرفتن مخاطب از فضای قصه و کاراکترها شده و امکان همذات‌پنداری با آنها را تقلیل می‌دهد.  

 

با اینهمه اما سریال «برادر جان» بخاطر ریتم تند، فرار و فرودهای دراماتیک بجا و تنش‌هایی که بین کاراکترها وجود دارد برای مخاطب جذاب است. قصه سریال با وجود تکراری بودن بخاطر تعلیق و تعدد کاراکترهای جذاب می‌تواند مخاطب را با خود همراه کند. همچنین بازی‌های سریال همگی خوب هستند و تماشای بازی قدرتمندانه‌ علی نصیریان در نقش کریم بوستان برای دوستداران این هنرمند پیشکسوت لذت‌بخش است. حسام منظور که پیش از این نیز در سریال موفق «بانوی عمارت» ثابت کرده بود شایستگی و توانایی حضور در نقش‌های اصلی مجموعه‌های تلویزیونی را دارد در نقش چاوش بار دیگر خوش درخشیده است.

 

آهنج با سریال موفق و محبوب «سایه آفتاب» کارش را آغاز کرد ولی در سال‌های اخیر کم کار بوده است. «برادر جان» می‌تواند در حکم بازگشت این کارگردان به تلویزیون باشد. سریالی که با وجود تولید در زمانی بسیار کوتاه تا به اینجا جذاب‌تر و تماشایی‌تر از سریال‌های مناسبتی دیگر شبکه‌های تلویزیونی است.